Hàm răng giả tháo lắp là một dạng phục hình nha khoa được thiết kế nhằm thay thế một hoặc nhiều răng đã mất, cho phép người sử dụng tháo ra – lắp vào linh hoạt trong sinh hoạt hằng ngày. So với các phương pháp phục hình cố định như cầu răng sứ hay trồng răng Implant, hàm răng giả tháo lắp không gắn cố định vào xương hàm mà được nâng đỡ chủ yếu bởi mô nướu và cấu trúc hàm hiện có.
Nhờ đặc điểm linh hoạt, chi phí hợp lý và phù hợp với nhiều tình trạng mất răng khác nhau, hàm răng giả tháo lắp vẫn là giải pháp được ứng dụng rộng rãi trong thực hành nha khoa hiện nay. Tuy nhiên, để đảm bảo hàm giả đạt độ ổn định, khít sát và thoải mái khi sử dụng, toàn bộ quá trình chế tác cần tuân thủ quy trình chuẩn y khoa cùng với sự hỗ trợ của vật liệu labo phù hợp.
Hàm răng giả tháo lắp là gì và quy trình chuẩn y khoa
Hàm răng giả tháo lắp là gì?
Về mặt cấu tạo, hàm răng giả tháo lắp bao gồm hai phần chính là răng giả và phần nền nướu giả. Nền hàm thường được chế tác từ nhựa sinh học hoặc vật liệu acrylic an toàn, có màu sắc và hình dạng được điều chỉnh sao cho gần giống mô nướu tự nhiên. Cấu trúc này giúp cải thiện tính thẩm mỹ, đồng thời hỗ trợ phục hồi chức năng ăn nhai và phát âm cho bệnh nhân.
Tùy vào tình trạng mất răng, hàm răng giả tháo lắp có thể được chỉ định ở dạng hàm bán phần hoặc hàm toàn phần, đáp ứng nhu cầu phục hình trong nhiều trường hợp lâm sàng khác nhau.
Quy trình làm hàm răng giả tháo lắp
Để hàm răng giả tháo lắp đạt được độ chính xác và ổn định lâu dài, quá trình chế tác cần được thực hiện theo quy trình chuẩn y khoa, với sự phối hợp chặt chẽ giữa nha sĩ lâm sàng và kỹ thuật viên labo. Trên thực tế sản xuất tại labo, quy trình này thường bao gồm các bước sau:
- Làm khuôn thạch cao: Mẫu hàm được tạo từ dấu lấy trong miệng bệnh nhân, đóng vai trò nền tảng cho toàn bộ quá trình chế tác hàm giả.
- Gắn và sắp xếp răng giả: Các răng giả được đặt lên nền sáp và căn chỉnh sao cho phù hợp với khớp cắn, hình dạng cung hàm và yếu tố thẩm mỹ.
- Khắc và tạo hình phần nướu giả: Phần nền hàm được điêu khắc nhằm ôm sát khung hàm thật, tái tạo đường viền nướu tự nhiên.
- Định hình và đổ vật liệu acrylic: Acrylic hoặc nhựa sinh học được đổ vào khuôn để tạo hình dạng cuối cùng của hàm răng giả tháo lắp.
- Gỡ khuôn, chỉnh sửa và đánh bóng: Sau khi vật liệu đông cứng, khuôn thạch cao được loại bỏ, hàm giả được cắt gọt và đánh bóng để hoàn thiện bề mặt.
- Hoàn tất và lắp thử: Hàm răng giả tháo lắp hoàn chỉnh được chuyển về phòng khám để lắp thử, kiểm tra độ vừa vặn trước khi đưa vào sử dụng chính thức.
Mỗi công đoạn trong quy trình đều yêu cầu độ chính xác cao và vật liệu hỗ trợ phù hợp, trong đó sáp nha khoa chuyên dụng giữ vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hình dạng, khớp cắn và đường viền nền hàm ngay từ giai đoạn đầu.
Các loại sáp labo nha khoa phù hợp với từng bước quy trình
Trong quá trình làm hàm răng giả tháo lắp, sáp không chỉ là vật liệu hỗ trợ tạo hình mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của mẫu thử, tương quan khớp cắn và độ khít sát của nền hàm. Việc lựa chọn đúng loại sáp cho từng công đoạn giúp kỹ thuật viên thao tác hiệu quả, hạn chế sai số và nâng cao chất lượng phục hình.
Dưới đây là 3 loại sáp labo nha khoa tiêu biểu, thường được sử dụng tương ứng với các bước trong quy trình chế tác hàm răng giả tháo lắp.
SÁP TẠO HÌNH MODELLING WAX RED – Nền tảng cho tạo hình hàm giả
Sáp tạo hình Modelling Wax Red là loại sáp có độ nóng chảy thấp loại 2, được ứng dụng rộng rãi trong các kỹ thuật gián tiếp và phục hình tháo lắp tại labo. Với nhiệt độ hóa mềm khoảng 45–55°C, sáp cho phép tạo hình linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo độ ổn định cần thiết.
Vai trò trong quy trình làm hàm răng giả tháo lắp:
- Chế tạo nền hàm giả thử nghiệm, mô phỏng chính xác hình dạng nền hàm
- Tạo rìa cắn và miếng đệm, hỗ trợ kiểm soát lực nhai và hình thành cung cắn
- Giữ bố cục răng ổn định trong quá trình sắp xếp răng trên mô hình
- Hỗ trợ ghi dấu tương quan khớp cắn sơ bộ và đổ mẫu thạch cao chính xác
Ưu điểm nổi bật:
- Dẻo ngay ở nhiệt độ phòng, không bong vỡ khi đúc
- Dễ kiểm soát, hạn chế dịch chuyển răng trong giai đoạn thử nghiệm
- Có nhiều mức độ cứng (mềm, trung bình, cứng, siêu cứng) phù hợp với nhiều kỹ thuật
Modelling Wax Red được xem là vật liệu nền tảng trong giai đoạn tạo hình và thử nghiệm hàm răng giả tháo lắp tại labo.
BITE REGISTRATION WAX – Sáp ghi dấu khớp cắn chính xác và ổn định
Bite Registration Wax là loại sáp chuyên dụng dùng để ghi dấu khớp cắn trực tiếp khi bệnh nhân cắn ở vị trí tối đa, nhằm xác định chính xác tương quan giữa hai hàm.
Ứng dụng trong quy trình:
- Ghi nhận khớp cắn trung tâm trước khi hoàn thiện hàm răng giả tháo lắp
- Hỗ trợ điều chỉnh khớp cắn trong phục hình tháo lắp và phục hình gián tiếp
- Giảm sai lệch khi chuyển thông tin khớp cắn từ lâm sàng sang labo
Ưu điểm kỹ thuật:
- Có hoặc không có hạt độn nhôm giúp phân tán nhiệt đồng đều
- Độ co rút sau khi nguội thấp, đảm bảo độ chính xác
- Tấm sáp dẻo dai, ít bị biến dạng bởi nhiệt môi trường
Nhờ đó, Bite Registration Wax góp phần đảm bảo khả năng ăn nhai và sự thoải mái khi bệnh nhân sử dụng hàm răng giả tháo lắp.
SÁP DẠNG QUE GREEN TRACING STICK – Ghi viền và lấy dấu chức năng
Green Tracing Stick là sáp dạng que có độ nóng chảy thấp loại 1, thường được sử dụng trong giai đoạn ghi viền khay lấy dấu tùy chỉnh và lấy dấu chức năng cho hàm răng giả tháo lắp.
Vai trò trong quy trình:
- Ghi lại phần mở rộng viền khay lấy dấu
- Tái tạo chính xác độ sâu rãnh và biên độ vận động mô mềm
- Lấy dấu chức năng và chỉnh sửa nền hàm trước khi hoàn thiện
Đặc tính nổi bật:
- Độ dẻo đồng nhất, dễ cắt và tạo hình
- Cứng nhanh khi ngâm nước lạnh, rút ngắn thời gian thao tác
- Diện tích làm việc rộng, dễ kiểm soát trong nhiều tình huống lâm sàng
Green Tracing Stick giúp đảm bảo độ khít sát và ổn định của nền hàm, đặc biệt quan trọng trong các ca hàm răng giả tháo lắp toàn phần.
Kết luận
Hàm răng giả tháo lắp là phương pháp phục hình truyền thống nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong nha khoa hiện đại nhờ tính linh hoạt và chi phí hợp lý. Để đạt được hiệu quả lâm sàng tối ưu, toàn bộ quy trình làm hàm răng giả tháo lắp cần được thực hiện đúng kỹ thuật, từ khâu lấy dấu, chế tác tại labo cho đến lắp thử và hoàn thiện.
Trong đó, vật liệu sáp labo nha khoa đóng vai trò then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của nền hàm, khớp cắn và sự ổn định của hàm giả khi sử dụng. Việc lựa chọn đúng loại sáp cho từng công đoạn – từ Modelling Wax Red, Bite Registration Wax đến Green Tracing Stick – giúp kỹ thuật viên kiểm soát tốt thao tác, giảm sai số và nâng cao chất lượng phục hình.
Quý nha sĩ hoặc kỹ thuật viên labo có nhu cầu mua 3 sản phẩm sáp nha khoa chính hãng nêu trên, vui lòng nhắn tin trực tiếp cho fanpage Prodent hoặc liên hệ Hotline/Zalo: 0909 834 991 để đặt hàng nhanh chóng và nhận ưu đãi tốt nhất.
